Column door Jan Bot

‘Ik sta samen sterk!’

Is dat eigenlijk wel goed Nederlands? Dat weet ik niet zo precies. In ieder geval willen we met dit thema iets belangrijks aankaarten.

De afgelopen halve eeuw heeft onze westerse samenleving erg ingezet op ontplooiing van het individu. Naast de kennis die we tijdens de opleiding opdeden hebben we geleerd om voor onze mening uit te komen, standpunt nl. Het lijkt wel of iedereen nu ook overal een mening over heeft en die ook laat horen. Internet verspreidt die mening vervolgens razendsnel.


Vijftig jaar geleden hield ik mijn eerste spreekbeurt. Daar zag ik erg tegenop want je had op school - tot die eerste spreekbeurt - alleen maar geleerd om te luisteren en dat in je schrift te reproduceren. Wij werden geleerd om ons bescheiden op te stellen. Dat was immers een belangrijke deugd. En trouwens, als je voor een dubbeltje geboren was, dan werd je nooit een kwartje. Toen kwam die eerste spreekbeurt en met en na die spreekbeurt veranderde de wereld en mijn wereld enorm.


Het is fantastisch dat vanaf 1960 veel ‘gewone’ mensen een mooie opleiding konden volgen. Meer aandacht voor het individu en zijn of haar ontplooiingskansen kon helemaal geen kwaad.
Maar zijn we langzamerhand niet een beetje doorgeslagen met onze aandacht voor onszelf? Kinderen die opgevoed worden alsof het prinsen en prinsessen zijn. “Ikke, ikke, ikke” is het enige dat deze kinderen wordt ge(stimu)leerd.
De (reclame)wereld die ons uitdaagt om steeds weer nieuwe dingen te willen hebben terwijl er nauwelijks tijd over blijft om ook iemand te zijn. Jongeren die al carrière makend van baan naar baan hoppen, want daar word je financieel steeds beter van. Burgers die alles uit hun leven willen halen en strak een bucketlijst met verre vakantiebestemmingen afwerken, zonder daar een ‘inlands mens’ te spreken of ontmoeten.
En de beloning van al dat op jezelf gericht zijn en eenzijdig eruit halen wat erin zit is te vaak eenzaamheid, burn-out, leegheid en zinloosheid. ‘Het roer moet om’ zingt Stef Bos in één van zijn laatste liedjes.


Gelukkig zijn er daarom steeds meer scholen en schoolorganisaties die het lef hebben om niet alleen het kind, maar vooral het samen centraal te stellen. Daar voeren ze met ouders mooie gesprekken over. Er worden afspraken gemaakt. Opvoeden doe je immers samen! En ook ouders hebben of krijgen last van een kind met een te “dikke ik”.


‘Ik sta samen sterk’ staat er op mijn visitekaartje. Ik weet nog steeds niet of dat mooi Nederlands is. Maar het herinnert er mij wel elke dag aan dat het niet alleen om Jan gaat.

Hoe krijgt ‘het samen’ op jouw school vorm en inhoud? Zijn jullie ‘de dikke ik’ al voorbij?

We horen het graag! Veel leesplezier gewenst.

Jan Bot