De Lerende Organisatie
in de klas

Hoe pas je de Lerende Organisatie toe in de klas?
Aan de hand van voorbeelden laat ik je graag zien hoe dat in de praktijk werkt. Het start altijd met de gezamenlijke visie in de klas. Tijdens de eerste week van het schooljaar werk je aan de visie van de klas en de sociale cohesie van de groep als basis voor de rest van het jaar. Sommige scholen kiezen ervoor om deze start van het jaar in twee weken op te bouwen. Het is passend om in deze week geen leerstof te behandelen en met de kinderen te werken aan het fundament voor het leren van elk individu en het systeem als geheel. Als de basis gelegd is ga je elke dag vanuit de basis aan het werk. Je neemt je dagelijks iets voor en je reflecteert aan het einde van de dag op het resultaat en de dag erna begin je weer met een nieuwe dag en de volgende stap.

Zorg goed voor jezelf, de ander en de omgeving

Gouden week


In de gouden week werk je ook aan persoonlijk meesterschap: Wat wil jij leren dit jaar, deze maand, deze week, vandaag? Welke talenten heb je en hoe wil je deze inzetten om te leren wat belangrijk is voor jouw leerproces? Een belangrijk instrument hierbij is de dag- en weektaak waar de kinderen kunnen organiseren wanneer ze wat met wie op welke manier willen leren. Daarnaast onderzoeken de kinderen hun talenten met behulp van Meervoudige Intelligentie waarbij ze eerst zelf vanuit een heel subjectief perspectief zichzelf inschatten en daarna middels reflectie zichzelf en de ander steeds beter gaan begrijpen.

weektaak als route in groep 8

Hoe ik mijzelf en mijn talenten zie in groep 1-2 en 3

Cirkel van Meervoudig Intelligentie

Dit wil ik leren in groep 7

Versnellen


Het teamleren is de enige mogelijkheid om het leren te versnellen. Alle overige vormen van leren zijn vertragend. Het verinnerlijken en toepassen kost tijd, oefening en aandacht. Maar als iemand iets goed kan dan kun je van de ander leren en zien hoe het werkt als iemand iets snapt of kan. Dat is de bron om zelf met behulp van doorzettingsvermogen aan de slag te gaan totdat je dat niveau bereikt hebt. Alle didactische structuren van samenwerkend leren zijn zeer helpend in het proces van teamleren. Maak gebruik van ‘denktijd’, ‘rondpraat’ en ‘koppen bij elkaar’ bij elk leerproces zodat kinderen zelf kunnen nadenken en iets hebben om te delen zodat niet steeds de snelle denkers/praters antwoord geven. Rondpraat zorgt ervoor dat iedereen om de beurt aan het woord komt en daarna ga je met elkaar het gesprek aan over het geheel, over alle informatie die in de voorgaande stappen is verzameld en niet alleen over jouw stukje. Door de didactische structuren ontwikkelen we gedrag en via gedrag ontwikkelen we patronen en zo ontwikkelen we houding en attitude die past bij dialoog.


De didactische structuren kunnen we goed inzetten bij het onderzoeken van onze mentale modellen. Wat is onze kijk op de wereld om ons heen en welke mening hebben we daarbij? Het is belangrijk om kinderen in deze tijd te leren omgaan met andere culturen en denkwijzen, gebruik makend van de visie in de klas en de school. Dit is een leerproces dat evenveel aandacht vergt als rekenen, lezen en taal. Door het jarenlang werken met een voorspelbare methode verleren we om te gaan met onvoorspelbare situaties. Wat doe je als iets onvoorspelbaars gebeurt in jouw klas of school? We ontwikkelen een protocol waarin staat hoe we moeten omgaan met deze situatie en daarmee kunnen we ons verantwoorden en voorspellen we dat we niet aansprakelijk zijn voor eventuele schadelijke gevolgen… Maar het gaat om complexe en dus onvoorspelbare situaties en die zijn niet in een protocol te vatten. Wat kun je dan wel doen?

Viertal werkt m.b.v. de vormgever 'placemat’ zelf en samen aan een onderwerp.

Je verbindt altijd met de gezamenlijke visie en bij het geheel, dus inclusief. Je maakt complexe zaken bespreekbaar door het inzetten van een tool en didactische structuren. Bijvoorbeeld: Het vraagstuk `Ik wil anders zijn’ wordt behandeld met behulp van de tool `in je hoek’. Elk dilemma kun je zo bespreekbaar maken waarbij je iedereen eerst zelf laat nadenken en het argument op een post-it schrijven. Daarna verzamel je alle opbrengsten op een grote flap en bespreek je het geheel (en niet eerst de opvallende onderdelen). Wat zie je en wat valt je op bij het geheel? Wat zegt dat over ons perspectief, onze verwachting?

‘Ik wil anders zijn’ m.b.v. de vormgever ‘in je hoek’

Groep 8 heeft een vervelende sfeer in de klas

Complexe wereld


De tools van systeemdenken zijn zeer geschikt om vanaf groep 1-2 complexe problemen te onderzoeken en daarmee geef je de kinderen in de loop der jaren instrumenten om de complexe wereld om hen heen te begrijpen zodat ze kunnen handelen passend bij hun persoonlijke en gezamenlijke visie. In de onderstaande voorbeelden zie je hoe kleuters de tools gebruiken bij een prentenboek en een les begrijpend lezen in groep 4/5 of de reflectie op de kwaliteit van het werk tijdens de cito toets in de bovenbouw. De tools zijn uitermate geschikt om de kwaliteit van het begrijpend lezen te bevorderen of om een complexe opdracht vanuit aardrijkskunde of geschiedenis te onderzoeken. Het voordeel van deze tools is dat je als leerkracht minder hoeft uit te leggen. Je inspireert kinderen met een goed verhaal, een beeld of video en laat ze dan zelf en samen lerend onderzoeken. Het begrip wordt tijdens de reflectie verdiept.

voorbeelden van de relatiecirkel

in groep 1-2 en groep 8