Kennis wil een stem. Wijsheid wil luisteren.

Voor de zomervakantie krijg ik het verzoek iets te schrijven voor Onderstroom Magazine; het thema is levenswijsheid. Nu ben ik niet meer zó jong, maar ben ik al wel oud genoeg om daar iets zinnigs over te kunnen schrijven? Want leeftijd en wijsheid lijken samen op te gaan. Vroeger vonden mijn ouders al dat ik de oudste en de wijste moest zijn; ik moest het goede voorbeeld geven. Toch kriebelt het ook: ben je pas wijs als je oud(er) wordt?

Door Jantien de Boer

Ik besluit de uitdaging aan te gaan. In de vakantie lees ik in het boek “Dingen die je alleen ziet als je er de tijd voor neemt”: Kennis wil een stem. Wijsheid wil luisteren.


Halverwege de schoolvakantie begin ik weer aan mijn andere baan (naast administratief medewerker bij Kopwerk/Schooltij ben ik ambulant werker bij het Leger des Heils). Op bezoek bij één van mijn cliënten realiseer ik me hoe wijs zij als kind al was.


Liesbeth is midden 70. Toen ze geboren werd waren haar ouders niet getrouwd. In die tijd werd je dan een onecht kind genoemd. Liesbeth ging naar school en zat achterin de klas. Toen ze de juf/non vroeg of ze voorin mocht zitten kreeg ze als antwoord dat dat niet mocht omdat ze een onecht kind was. Liesbeth kneep zichzelf in haar arm en zei: “Maar ik ben wél een echt kind.”


Deze en andere ervaringen maakten Liesbeth duidelijk dat ze niet echt meetelde. Ze groeide op bij familie. Ze antwoordde vaak ja, ook als ze liever nee wilde zeggen. Ze leerde zich aan te passen en als het ware onzichtbaar te worden. Uiteindelijk kwam het zover dat ze getrouwd was met een man die haar niet respectvol behandelde. Liesbeth zat gevangen in een huwelijk waarin ze mishandeld werd. Ze probeerde er het beste van te maken.


Anderhalf jaar geleden vond ze de moed om te gaan scheiden.


Langzaam maar zeker maakt de Liesbeth die zich aanpaste aan iedereen plaats voor de echte Liesbeth. Het echte kind/mens dat ze nu (wel) mag zijn. Met gepaste trots kan ze aan anderen vertellen: “Ik ben inmiddels gescheeën”. Ze gunt zichzelf nu elke week een biefstukje en gebruikt haar vindingrijkheid om zo zelfstandig mogelijk te kunnen blijven wonen.


Hulpverleners en leerkrachten denken nog wel eens de wijsheid in pacht te hebben. Wij weten wat goed is voor onze cliënten en wat onze kinderen moeten leren. We moeten doelen halen, betere CITO-scores realiseren…….


Kennis wil een stem. Wijsheid wil luisteren.


In mijn ogen was het antwoord van Liesbeth: “Ik ben een echt kind” een heel wijs antwoord. Letterlijk levens-wijsheid.

Ik vraag me af hoe het zou zijn gegaan als de juf haar, vanwege dit antwoord wel voor in de klas had geplaatst.